LLETZ OPERACIJE

 

 LLETZ konizacija grlića materice

Klasična konizacija trajno oštećuje i deformiše grlić materice i njegov kanal te može uzrokovati bolne menstruacije, teškoće u zanošenju, na porodu, oticanju menstrualne krvi te nakupljanje tečnosti u materici u postmenopauzi senijumu

LLETZ je amulantna operacija koja se izvodi u lokalnoj anesteziji, bez katetera, bez vaginalnih štrajfni (tamponade) gdje pacijentica bez bolova odmah ide kući dok je za klasičnu konizaciju potrebna hospitalizacija

 

Pojedini maligni tumori poprimili su obilježja epidemije, tako da strategija borbe protiv malignih bolesti mora biti među najužim prioritetima svake civilizirane zajednice. Maligne bolesti kod čovjeka prvi put se spominju prije 5000 godina a metastaze su pronađene u fosilnim ostacima praživotinja.

Maligni tumori ženskih genitalnih organa predstavljaju značajnu grupu neoplazmi koja učestvuje u ukupnom morbiditetu sa 12,4% a u ukupnom mortalitetu sa 9,4%. U žena generativne dobi samo 15%  malignih tumora otpada na vangenitalne organe. Od preostalih 85% malignoma 25% otpada na dojku a 60% na genitalne organe, uglavnom na cerviks uterusa, gdje dominira in situ karcinom.

U razvijenim zemljama incidenca i mortalitet karcinoma grlića materice srednjovječnih žena je u padu ali je kod mladih žena u stalnom porastu. Podaci variraju od države do države i daleko su nepovoljniji u slabo razvijenim i zemljama u razvoju. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, svake godine u svijetu od karcinoma grlića materice oboli oko 500 000 žena, a od toga oko 230 000 umre od ove bolesti.

RAK GRLIĆA MATERICE – SPOLNO PRENOSIVA BOLEST

Posljednih 35 godina učestalost karcnoma cerviksa je prepolovljena što je rezultat ranog otkrivanja promjena (eksfolijativna citologija – PAP test) kao i liječenja preinvazilnih promjena (CIN 1, CIN 2, CIN 3). Značajnu ulogu ima uvođenje seksualnog odgoja u školama gdje se tinejdžeri upoznavaju sa značajem spolno prenosivih bolesti i HPV infekciji kao glavnom uzročniku nastanka karcinoma grlića materice.

HPV POZITIVAN (tip 16 i 18) :   CIN I  44-77%          CIN II  69- 91%          CIN III  67-98%

Uvođenjem obaveznog skirininga za karcinom cerviksa (Pap test) i edukacijom stanovništva značajno je smanjena učestalost invazinvih stadija karcinoma koji zahtijevaju složeno liječenja: radikalne operativne zahvate kombinovane sa zračenjem i kemoterapijom. S druge strane, ranim stupanjem u seksualne odnose bez zaštite i neodgovornim seksualnim ponašanjem pomjerena je distribucija cervikalnog karcinoma prema mlađim dobnim skupiama pa nije rijetkost da se karcinom pojavi već u dobi od 25 do 30 godina a premaligne promjene (CIN1, CIN2, CIN3) u dobi od 18 do 25 godina.

 LLETZ istisnuo klasičnu konizaciju 

Iako se kod nas često radi, u savremenoj medicini klasična konizacija hirurškim nožem se napušta. U trendu su minimalno invazivne hirurške tehnike gdje dolazi do potpunog izlječenja uz minimalno oštećenje tkiva a pacijet je izložen daleko manjem stresu uz izuzetno brz oporavak i potpuni povratak radnih sposobnosti. Kao što je ginekološka endoskopska hirurgija (laparoskopija i histeroskopija) gotovo u potpunosti istisnula klasične operativna metode, tako je LLETZ istisnuo klasičnu konizaciju. LLETZ je amulantna operacija koja se izvodi u lokalnoj anesteziji, bez katetera, bez vaginalnih štrajfni (tamponade) gdje pacijentica bez bolova odmah ide kući dok je za klasičnu konizaciju potrebna hospitalizacija.

U savremenoj ginekologiji LLETZ (large loop excision transformatio zone) operacija na grliću materice je najsavremeniji način operativnog liječenja displazija a grliću materice (CIN 1, CIN2 i CIN 3) iz kojih nastaje karcinom. Ovaj način liječenja displazija na grliću materice je gotovo u potpunosti zamijenio klasičnu konizaciju hirurškim nožem koja je rezervisana samo za in situ karcinom („nulti stadij karcinoma). 3-6 mjeseci nakon LLETZ operacije grlić se u potpunosti obnovi bez ikakvog ožiljka i teško je i pretpostaviti da je na grliću urađena ikakva operacija. S druge strane, klasična konizacija hirurškim nožem uvijek ostavlja skraćen, manje vrijedan i ožiljkast grlić, bez obzira koju operativnu tehniku koristimo.

Posebna komplikacija klasične konizacije hirurškim nožem je suženje (stenoza) ili potpuno zatvaranje (obliteracija) kanala grlića materice. Tada nastanu ozbiljni problemi jer menstraulna krv otežano otiče uz jake bolove ili nikako ne otiče pa se ostaje u materičnoj šupljini (hematometra) ili se kroz jajovode (hematosalpix) vraća u trbušnu šupljinu (hematoperitoneum). Ova se komplikacija može desiti i nakon 10 i  više godina od klasične konizacije – u postmenopauzi ili senijumu a tada se nakuplja tečnost u materištu (hydrometra) jer ne može da otekne kroz zatvoreni kanal grlića. Tada pravi dijagnostičke teškoće jer hidrometra može biti povezana sa rakom tijela materice.

prije i poslije LLETZ konizacije-bmp

Grlić materice prije i poslije LLETZ konizacije

 

PREDNOSTI LLETZ-a U ODNOSU NA KLASIČNU KONIZACIJU

Daleko manje je invazivan, više „štedi“ grlić i njegov kanal - nakon intervencije grlić se u potpunosti vraća u svoju funkciju

Unutrašnje ušće grlića ostaje „kompetentno“ - čvrsto, zadovoljava ulogu „zapornog mehanizma“ unutrašnjeg materičnog ušća u trudnoći - tako da ova operacije ne kompromitira željnu trudnoću i naročito se savjetuje madim ženama koje još nisu ostvarile željeno potomstvo

Ne javlja se kasna komplikacija klasične konizacije: zatvaranje kanala grlića materice - stenoza, koja moži biti uzrokom steriliteta

Zatvaranje kanala grlića materice je relativno česta kasna komplikacija klasična konizacije – kada je otežano ili onemogućeno oticanje menstrualne krvi – ili se u seniju nakuplja tečnost u materičnoj šupljini koja stvara dijagnostičke nedoumice kod ginekologa

LLETZ se radi ambulatno – pacijentica odmah ide kući, bez bolova, dok je klasična konizacija bolna i potrebna je hospitalizacija

U SAD se LLETZ konizacija radi više nego konizacija laserom. Ovu gradaciju su napravili patolozi koji su dio tima i izuzetno važna karika u pravilnom liječenju onkoloških bolesti. LLETZ-u se daje prednost u odnosu na konizaciju laserom, jer su rubovi LLETZ konusa jasniji - mogu se lakše i sigurnije mikroskopski pregledati nego rubovi konusa nakon konizacije laserom, koji ponekad mogu stvoriti nedoumice kod patologa.

Preduslov za LLETZ operaciju su zadovoljeni protokoli koji su različiti u odnosu na visinu displazija: kombinuju se Pap test, kolposkopija, HPV tipizacija i biopsija. Presudan je timski rad i koretkna komunikacija ginekologa, citologa i patologa. Samo zadovoljeni i ispunjeni strogi algoritmi liječenja premalignih promjena na grliću materice daju odlične rezultate.